Indie a Unia Europejska
- Artykuł miesiąca
- wrzesień 21, 2010
Indie a Unia Europejska
z serii: Artykuł miesiąca na stronach serwisu Polsko – Indyjskiej Izby Gospodarczej
autor: Aleksandra Jaskólska
Porozumienia Indii i UE
Indie, jako jeden z pierwszych krajów uznały i nawiązały stosunki dyplomatyczne w latach 60-tych z Europejską Wspólnotą Gospodarczą (EEC). Współpraca uległa intensyfikacji na początku lat 90-tych. W 1994 roku został podpisany układ który miał na celu określenie warunków wymiany handlowej i współpracy w aspekcie ekonomicznym. Pierwsze spotkanie Indii z UE odbyło sie w Lizbonie w 2000 roku. Jeden z najważniejszych szczytów Indie-UE odbył się w Hadze 8 października 2004 roku. Indie i UE procowały wówczas nad pogłębieniem dialogu politycznego, zbliżeniem kulturowym krajów, rozbudowaniem dialogu gospodarczego i kooperacji oraz rozwój handlu i inwestycji[1]. Podczas kolejnego szczytu Indie – UE, który odbył się w październiku 2006 roku w Helsinkach, premier Indii Manmohan Singh mówił o Unii Panazjatyckiej. Rok później w New Delhi zostały podpisane umowy
o transferze nowych technologii i partnerstwie handlowym oraz naukowym[2]. W maju 2007 roku w Warszawie odbyła się międzynarodowa konferencja UE, która miała na celu analizowanie stosunków zewnętrznych UE – współpraca z Indiami została uznana za jeden z priorytetów polityki zagranicznej Wspólnoty[3]. 28 czerwca 2007 roku w Brukseli odbyły się negocjacje UE i Indii w sprawie porozumienia o wzajemnym handlu i inwestycjach[4]. UE dąży do tego, aby doroczne szczyty UE – Indie były w przyszłości poprzedzane parlamentarnymi spotkaniami przygotowawczymi. W czerwcu 2008 roku została ustanowiona parlamentarna grupa przyjaźni Indii i Parlamentu Europejskiego. Grupa działa w ramach parlamentu indyjskiego jako odpowiednik delegacji Parlamentu Europejskiego ds. stosunków z Republiką Indii. Jej celem jest doprowadzenie do rzeczowego i uporządkowanego dialogu między oboma parlamentami na tematy będące przedmiotem globalnego i wspólnego zainteresowania.
UE i Indie podpisały układ w sprawie udziału Indii w europejskim systemie nawigacji satelitarnej Galileo. Porozumienie zostało parafowane 7 września 2005 roku w New Delhi podczas szczytu UE – Indie. Indie są czwartym krajem, jaki bierze udział w programie, po Chinach, Izraelu i Ukrainie. Mając na uwadze możliwości Indii w dziedzinie technologii satelitarnych i nawigacji oraz badań przestrzeni kosmicznej, przewiduje się, iż umowa ta wzmocni współpracę indyjsko-europejską w obszarach zaawansowanych technologii, a ponadto będzie miała strategiczne znaczenie w perspektywie długoterminowej współpracy między obiema stronami[5]. Kolejnym ważnym przedsięwzięciem jest International Thermonuclear Experimental Reactor (ITER). ITER jest międzynarodowym, projektem badawczym, którego celem jest zbadanie możliwości produkowania na wielką skalę energii z fuzji jądrowej.
Wymiana handlowa
W latach 1980-2005 wartość handlu Indii z UE wzrosła z 4,4 mld euro do 40 mld euro. Handel z państwami członkowskimi stanowi 22,4% indyjskiego eksportu i 20,8% indyjskiego importu. Zauważalny jest jednak brak równowagi w stosunkach handlowych. Udział UE w handlu indyjskim wynosi 21%, natomiast udział Indii w handlu europejskim – mniej niż 1%. UE jest największym partnerem handlowym Indii, Indie natomiast zajmują dopiero 14. pozycję wśród największych partnerów handlowych UE[6]. Warto też pamiętać, że UE jest największym źródłem ZIB w Indiach[7]. Sytuacja wymiany handlowej po roku 2005 roku wyglądała następująco: według danych za 3 kwartały roku budżetowego 2006-2007 obroty towarowe UE 25 z Indiami wyniosły 39,0 mld USD, czyli wzrosły o 16,1 % w porównaniu z rokiem 2005. Eksport do Indii wyniósł 19,8 mld USD, wzrost o 16,0%, a import z Indii 19,2 mld USD, wzrost o 16,2%. Deficyt Indii w handlu towarami zmniejszył się z 2,5 mld USD w roku 2005-2006 do 657 mln USD po 3 kwartałach roku 2006-2007. Wzrost obrotów Indii z UE jest jednak znacznie niższy od całkowitego wzrostu obrotów towarowych Indii, który wyniósł 26,5%. Unia Europejska jest największym rynkiem eksportowym Indii. Trafia do niej ponad 21% eksportu Indii – 19,2 mld USD za 3 kwartały 2006/2007, 25,7 mld USD za rok 2005/2006. Największy udział w eksporcie do Indii mają: Niemcy (5,46 mld USD – wzrost o 27,21%), Belgia (3,19 mld USD – spadek o 15,12%), W. Brytania (3,10 mld USD – wzrost o 3,34%), Włochy (1,92 mld USD – wzrost o 43,01%). Największy udział w imporcie z Indii mają: W. Brytania (4,15 mld USD – wzrost o 10,21%), Niemcy (2,82 mld USD – wzrost o 10,92%), Włochy (2,59 mld USD – wzrost o 50,74%), Belgia (1,61 mld USD – wzrost o 18,87%). Szczegółowa analiza, wykonana na podstawie pełnych danych za rok 2005/2006 w zakresie poszczególnych działów taryfy celnej (HS 2) pokazuje, że Unia Europejska jest głównym rynkiem zbytu Indii dla szeregu grup towarowych. Dla 29 spośród 98 działów taryfy celnej Unia Europejska jest odbiorcą ponad 30% eksportu Indii, w tym m. in. do UE trafia ponad 75% indyjskiego eksportu obuwia, 65,6% artykułów skórzanych i 51,7% odzieży z dzianin. Z 98 działów w 30 udział UE w imporcie Indii przekracza 30%, w tym m.in.: 69,3% w zakresie produktów zbożowych, 66,9% produktów mleczarskich, 56% samolotów i 49,2% taboru szynowego i oprzyrządowania dla niego. Z kolei według danych Europejski Urząd Statystyczny (EUROSTAT)[8] za rok 2006, europejsko-indyjskie obroty towarowe wzrosły o 20,18% w stosunku do roku 2005, kształtując się na poziomie 45,06 mld euro. W tym indyjski eksport wynosił 22,86 mld euro, a indyjski import osiągnął wartość 23,7 mld euro. Eksport do Indii to zaledwie 1,98% eksportu UE, a import z Indii to 1,65% importu UE. Najważniejszymi wartościowo towarami importowanymi z Indii przez kraje Unii Europejskiej były: odzież (z udziałem 17%), kamienie szlachetne i wyroby jubilerskie (9,28%), chemikalia organiczne (5,63%), maszyny i urządzenia elektroniczne (5,31%), żeliwo i stal (5,08%) oraz maszyny i urządzenia techniczne(4,62%).Natomiast kraje Unii Europejskiej eksportowały do Indii: maszyny i urządzenia techniczne (z udziałem 24,17%), kamienie szlachetne i wyroby jubilerskie (23,78%), maszyny i urządzenia elektryczne (10,79%), samoloty (6,7%) oraz przyrządy i aparaturę pomiarową i naukową (4,54%). W imporcie UE Indie maja silną pozycję w zakresie następujących grup towarowych: dywany (33,09% importu UE), produkty przemysłu młynarskiego (30,79%), włókna roślinne pozostałe (25,79%), jedwab (24,25%) i bawełna (13,78%). W eksporcie UE Indie mają silną pozycję tylko w zakresie kamieni szlachetnych i wyrobów jubilerskich, gdyż trafia tam 19,32% eksportu UE. Indie są również ważnym rynkiem zbytu dla celulozy i papieru (6,97 eksportu UE), cynku i artykułów z cynku (6,96%), samolotów(4,92%) i zboża (4,61%). Według szacunków wartość eksportu usług z UE do Indii przekroczyła w 2006 roku 8 mld euro. UE jest także największym zagranicznym inwestorem w Indiach. Jednak pozycja UE ulega osłabieniu na rzecz Chin i krajów ASEAN. Dlatego Przedstawicielstwo UE zaleca jak najszybsze przystąpienie do negocjacji umowy gospodarczej, obejmującej cały zakres stosunków gospodarczych bez stawiania sztywnych warunków w zakresie tzw. „komponentu politycznego”. 23 kwietnia 2007 r. państwa członkowskie UE zaakceptowały taki właśnie mandat negocjacyjny dla Komisji Europejskiej. W ocenie KE zawarcie takiej umowy pozwoli na wzrost eksportu UE do Indii o niemal 57% oraz wzrost eksportu Indii do UE o prawie 19%[9].
Układ o wolnym handlu
UE i Indie dążą do zawarcia kompleksowego, zrównoważonego i w pełni spójnego z zasadami WTO porozumienia o wolnym handlu, obejmującego stopniową wzajemną liberalizację handlu towarami i usługami i kwestie związane z handlem. Porozumienie o wolnym handlu spowoduje zwiększenie poziomu inwestycji oraz łącznych wartości eksportu i importu zarówno w UE, jak i w Indiach, a także znacznie przyczyni się do intensyfikacji handlu światowego, szczególnie w zakresie usług. Indie są jednym z głównych podmiotów społeczności międzynarodowej i jednym z największych uczestników misji pokojowych ONZ, a także mając na uwadze, że status ten powinien zostać uznany przez ONZ poprzez przyznanie Indiom stanowiska w Radzie Bezpieczeństwa[10]. W ramach porozumienia o wolnym handlu został osiągnięty konsensus z zakresu handlu towarami ale potrzebne są dalsze rozmowy aby wypracować porozumienie w dziedzinie usług, konkurencji, praw własności intelektualnej. Wciąż nieuregulowane są także kwestie zamówień publicznych, trwałego rozwoju, środków sanitarnych i fitosanitarnych oraz barier pozataryfowych. KE dąży do zawarcia wszechstronnego porozumienia o wolnym handlu, poprawiającego dostęp do rynku towarów i usług, obejmującego ogół wymiany handlowej i zawierającego zapisy z zakresu przejrzystości regulacyjnej w dziedzinach dotyczących handlu dwustronnego i inwestycji, w tym standardów i ocen zgodności, środków sanitarnych i fitosanitarnych, praw własności intelektualnej, egzekwowania prawa, ułatwień handlowych i ceł, zamówień publicznych, handlu i konkurencji.
W czerwca 2007 r. Komisja Europejska (KE) przeprowadziła pierwszą rundę negocjacji z Indiami w sprawie zawarcia umowy o SWH. Indie oczekują m.in. stworzenia asymetrycznej liberalizacji ceł w towarach i proponują liberalizację 95% importu do UE wartościowo, przy liberalizacji 90% importu do Indii wartościowo, czemu sprzeciwiła się UE. Ponadto próba określenia przez UE barier w dostępie do rynku usług
i inwestycji Indii nie przynoszą rezultatów. Stąd wciąż dyskusje koncentrują się głównie na parametrach i celach negocjacyjnych, a rozwój rozmów jest powolny. Ponadto wolne tempo negocjacji nie jest kwestią taktyki, a analizy Indii co do korzyści SWH z UE (ponad to, co można uzyskać w ramach WTO DDA). Indie powinny wyeliminować bariery taryfowe na równi z unijnymi zobowiązaniami. Zasadniczą kwestią pozostaje również aspekt eliminacji NTB’s. Równocześnie Indie powinny podjąć konkretne zobowiązania w usługach i inwestycjach i otworzyły swój rynek także w tym zakresie[11].
Podczas wizyty unijnego komisarza do spraw handlu w New Delhi w marcu 2010 roku ustalono, że Indie i Unia Europejska zamierzają do października 2010 roku zakończyć negocjacje w sprawie umowy o wolnym handlu[12]. W maju 2010 roku Indiach wybuchły protesty przeciwko podpisaniu porozumienia o wolnym handlu z Unią Europejską. Protestujący to głównie komuniści, którzy domagają się debaty na ten temat w parlamencie. Newralgicznym punktem umowy jest zniesienie w Indiach ceł na produkty rolne pochodzące z krajów Unii. Ich zniesienie, przy jednoczesnym utrzymywaniu przez kraje unijne wysokich dopłat do produkcji rolnej może spowodować kryzys w indyjskim rolnictwie. Dużym problemem jest także dostosowanie do wymagań światowych indyjskiego systemu praw patentowych i procedury ochrony własności intelektualnej. Indyjskie władze twierdzą, że kraje UE nie chcą indyjskich pracowników w sektorze usług. Polityka wizowa UE dla obywateli Indii jest wciąż bardzo restrykcyjna. M. Singh podkreślał już kilkakrotnie, że liberalizacja polityki wizowej ma znaczny wpływ na podpisanie przez Indie porozumienia o wolnym handlu z UE[13].
Pomoc rozwojowa UE dla Indii
Komisja Europejska skoncentruje się także na zapewnieniu wsparcia finansowego na rzecz sektora społecznego (z naciskiem na zdrowie i edukację, które pochłania ponad 60% środków finansowych z National Indicative Programme na lata 2007-2013) oraz ekonomicznego, akademickiego, kulturowego oraz działalność społeczeństwa obywatelskiego przewidziane we Wspólnym Planie Działania. W połowie lat 90-tych Komisja Europejska wprowadziła w życie cykl programów Asia-Wide, wśród których znajduje się program Asia-Invest. Wspiera on współpracę ekonomiczna miedzy Azja a UE poprzez np. budowanie partnerstwa biznesowego oraz dialog i kooperacje miedzy sektorem prywatnym a władzami publicznymi. Skierowany jest na promocję kontaktów i wspólnych przedsięwzięć, wymianę doświadczeń, technologii oraz know-how między małymi i średnimi przedsiębiorstwami w Europie i Azji. Wśród kluczowych celów programu wymienić należy stworzenie dogodnych warunków współpracy miedzy azjatyckimi i europejskimi firmami, zwłaszcza w sektorze MSP. Asia-Invest rozpoczął się w 1998 r., a obecnie trwa jego kolejna faza, na realizacje której KE przeznaczyła 16,7 mln euro na lata 2006-2007[14]. Minimalna wartość grantu wynosi 100 000 euro, maksymalna natomiast 600 000, przy czym grant pokrywa 75% wszystkich kosztów. W programie uczestniczyć mogły wszystkie państwa członkowskie UE, Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG) oraz uznane przez UE państwa kandydujące, a także niektóre kraje azjatyckie, w tym Indie[15].
Bardzo ważnym dokumentem o współpracy Indii i UE jest Common Strategy Paper (CSP) na lata 2007-2013[16]. CSP skoncentruje się na dwóch zadaniach priorytetowych: wsparcie działań ekonomicznych, akademickich, kulturowych oraz dotyczących społeczeństwa obywatelskiego. Zgodnie z CSP, National Indicative Programme na lata 2007-10, KE przeznaczy 260 mln euro. Indie współpracują z UE w realizacji dwóch programów: Sarva Shiksha Abhiyan (SSA), dotyczącego edukacji na poziomie podstawowym oraz National Rural Health Mission (NRHM), który ma na celu zapewnieni opieki lekarskiej na terenach wiejskich. Program ten wspiera także Bank Światowy. KE finansuje również walkę z epidemia HIV/AIDS. Istotnej pomocy udziela również Bank Światowy, a jego strategia dla Indii przewiduje program udzielania pożyczek w wysokości do 3 mld dolarów rocznie w latach 2005-2008. Pożyczki i program banku obejmuje następujące sektory: infrastruktura (drogi, energia, transport, wodociągi i urządzenia sanitarne, nawadnianie i rozwój miast), rozwój pomocy społecznej (edukacja, zdrowie, ochrona socjalna) oraz ludność wiejska. Kolejną organizacją, która wspiera finansowo Indie jest Azjatycki Bank Rozwoju (ADB), którego program na lata 2005-2007 udzielił Indiom pożyczki w wysokości do 6,5 mld dolarów[17].
Konieczny jest dalszy rozwój stosunków Indii i UE nie tylko w istniejących dziedzinach, ale także w nowych sferach. Bardzo istotne jest także wdrożenie bardziej efektywnego systemu decyzji aby usprawnić dotychczasową współpracę (duża rola UE – India Commision). Konieczna jest współpraca na rzecz utrzymania spokoju na świecie, zaprowadzeniu pokoju w miejscach gdzie ciągle toczą się konflikty oraz dążenie do odbudowy gospodarek regionów, które wyszły z konfliktów. Istotne w tych działaniach są konsultacje przed ważnymi spotkaniami na szczeblu ONZ w celu opracowania wspólnego stanowiska. Współpraca w ramach szkolenia osób i działania organizacji, które mają na celu pomoc dla regionów rozwijających się. Bardzo ważnym wydarzeniem dla bilateralnej współpracy było otwarcie w Delhi Europejskiego Centrum Biznesu i Technologii (EBTC)[18], które celem jest zintensyfikowanie współpracy między przedsiębiorstwami europejskimi i indyjskimi, a także między podmiotami naukowo-technologicznymi. UE i Indie powinny dążyć do nawiązania ścisłej współpracy w zakresie ochrony środowiska[19].
[1] http://commerce.nic.in/trade/India_EU_Joint_Stat.asp
[2] Bhutani S., Tokarski S., Nowoczesne Indie. Wyzwania rozwoju, Warszawa 2007, wyd. Askon, s. 10-11.
[3] Bhutani S., Tokarski S., Nowoczesne Indie. Wyzwania rozwoju, Warszawa 2007, wyd. Askon, s. 222.
[4] http://commerce.nic.in/trade/India_EU_Joint_Stat.asp
[5] http://www.bogdangolik.pl/index.php?Itemid=29&id=46&option=com_content&task=view
[6] http://www.europarl.europa.eu/sides/getDoc.do?pubRef=-//EP//TEXT+REPORT+A6-2006-0256+0+DOC+XML+V0//PL
[7] http://66.102.9.104/search?q=cache:QbHse92p9fAJ:www.mg.gov.pl/NR/rdonlyres/BFBA6202-3E57-4C6893E5D13DC74F1D6C/29033/ChinyiIndiefinal.pdf+indie+sektor+przemyslowy&hl=pl&ct=clnk&cd=11&gl=pl
[8] Więcej informacji na oficjalnej stronie: http://epp.eurostat.ec.europa.eu/portal/page/portal/eurostat/home/
[9] http://newdelhi.trade.gov.pl/pl/Indieinformacje_rynkowe/article/detail,414,Relacje_UE-Azja_Poudniowa_w_zarysie.html
[10] http://www.europarl.europa.eu/sides/getDoc.do?type=MOTION&reference=P6-RC-2008-0426&language=PL
[11] http://www.mg.gov.pl/Clo/Umowy+handlowe/Indie.htm
[12] http://www.psz.pl/tekst-28569/Indie-Do-jesieni-zostana-sfinalizowane-rozmowy-temat-strefy-wolnego-handlu-z-UE
[13] http://www.psz.pl/tekst-31069/W-Indiach-narastaja-protesty-przeciwko-planowanemu-porozumieniu-o-wolnym-handlu-z-UE
[14] www.cemok.org/concept-SLF-cemok.pdf
[15] www.bharatbook.com/Market-Research…/Asia-Pacific-Surgical-Equipment-Investment-Opportunities-Analysis-and-Forecasts.htm
[16] Więcej informacji na temat CPS na stronie: www.asia programming.eu/wcm/dmdocuments/India%20CSP%202007%20draft.Pdf –
[17] http://www.bogdangolik.pl/index.php?Itemid=29&id=46&option=com_content&task=view
[18]Więcej informacji na temat ETBC na stornie: www.ebtc.eu/images/uploads/Summary_-_EBTC_Workplan_Year_1.pdf
[19] http://www.europarl.europa.eu/sides/getDoc.do?type=MOTION&reference=P6-RC-2008-0426&language=PL




