Czerwony korytarz – naksalici w Indiach
- Artykuł miesiąca
- sierpień 18, 2010
Czerwony korytarz – naksalici w Indiach
z serii: Artykuł miesiąca na stronach serwisu Polsko – Indyjskiej Izby Gospodarczej
autor: Aleksandra Jaskólska
Kim są naksalici?
Naksalici nazywani są także indyjskimi maoistami to ekstremistyczne lewicowe ugrupowanie, które walczy o wyzwolenie narodu indyjskiego poprzez wprowadzenie ustroju komunistycznego, który to ma wyzwolić naród od ucisku i wszelakich problemów. Czerwony terror, czyli działania naksalitów, to największe wewnętrzne zagrożenie przed jakim stanęły niepodległe Indie. Naksalici atakują posterunki policji, zabijają policjantów zabierają broń. Maoiści na terenach kontrolowanych stworzyli państwo w państwie, gdzie nie ma własności a sądy wydają wyroki według prawa rewolucji. Ajai Sahni, szef delhijskiego Institute for Conflict Management twierdzi, że wśród zwykłych żołnierzy naksalitów nie ma zbyt wielu ideologów, rzadko potrafią czytać ale pomimo to podążają za ideologią, której wielu z nich nie rozumie. W oddziałach maoistów pod bronią jest od 10 do 50 tys. żołnierzy. To przede wszystkim chłopi i adivasi, czyli ludność plemienna. Czerwony Korytarz, czyli tereny kontrolowane przez naksalitów, ma ruchome granice, armia i policja indyjska często przerywają łączność i wypierają partyzantów z lasów, ale nie potrafią zadać im ostatecznego ciosu jakim było na przykład w przypadku LTTE zabicie Velupillai Prabhakarana przez wojska syngaleskie. Naksalici od czasu Charu Maazumdara nie mają jednego przywódcy. Rebeliantów wspierają dziesiątki tysięcy sympatyków, którzy zbierają pieniądze, dowożą broń, leki. Przyjaciele rewolucji są w związkach zawodowych, organizacjach kobiecych i organizacjach studenckich.

Historia naksalitów
W 1920 roku powstała Komunistyczna Partia Indii (KPI). To właśnie KPI doprowadziła do wybuchu rebelii w wiosce Talengana (w stanie Andhra Pradesh), która trwała od 1946 do 1951 roku. Rolnicy walczyli z właścicielami ziemskimi o zwiększenie swoich praw i zmniejszenie danin. Ze względu na różnice ideologiczne wewnątrz partii w 1964 roku doszło do podziału KPI i powstała Komunistyczna Partia Indii (Marksizm), która za swojego ideologa uważała Mao. W lutym 1967 roku partie komunistyczne podczas wyborów lokalnych uzyskały największe poparcie w stanach Kerala i Bengal Zachodni. Największym osiągnięciem było posiadanie większej ilości mandatów w Kalkucie niż Partia Kongresowa. Komuniści mieli coraz większe wpływy w Indiach. W czerwcu 1967 roku doszło do jednego z najważniejszych wydarzeń dla maoistów indyjskich. Powstanie w wiosce Naksalbari w Zachodnim Bengalu uważa się za początek istnienia bojówek naksalitów. Od nazwy tej wioski indyjskich maoistów nazywa się właśnie naksalitami. Chłopi z Naksalbari walczyli o swoje prawa z plantatorami herbaty. Liderami ruchu byli Kanu Sanval i Charu Mazumdar, którzy po upadku powstania uciekli do Kalkuty. Po raz kolejny w wyniku różnic ideologicznych w 1969 roku doszło do kolejnego rozłamu KPI (M) i powstała Komunistyczna Partia Indii Marksistowsko-Leninowska KPI (M-L). Członkowie partii odmówili udziału w wyborach i postanowili walczyć zbrojnie o swoje prawa. Partyzantka naksalitów kontrolowała już wtedy duże obszary w Zachodnim Bengalu, Uttar Pradesh i Andhra Pradesh. Sytuacja w kraju na początku lat 70-tych stawała się coraz bardziej niebezpieczna. W okresie 1970-72 strajki i sabotaże naksalitów paraliżowały port i kolej. Zwolennicy Charu Maazumdara palili książki i portrety Gandhiego, organizowali napady na urzędy, biblioteki i szkoły. Armia indyjska została skierowano do pomocy miejscowym władzom w lipcu 1971. Liczba aresztowanych w października 1971, przekroczyła 10 tys. osób. W 1972 roku Charu Maazumdar został zaaresztowany, który zmarł w celi w lipcu 1972 roku. Śmierć Maazumdara ograniczyła działalność naksalitów na kilka lat. Dopiero na początku lat 80-tych rebelianci zorganizowali się do walki z rządem indyjskim. W 1980 roku powstały People’s War Group (PWG), które rozpoczęły swoją działalność w Andhra Pradesh i rozprzestrzeniły się na stany Chhatissgarh i Orissa. W 1987 roku PWG porywali grupę urzędników, żądali utworzenia komunistycznego stanu Andhra Pradesh. Żądania naksalitów nie zostały jednak spełnione. PGW nie były wystarczająco silne aby walczyć z indyjskim rządem i w 1998 roku połączyły się z KPI (M-L) tworząc KPI (M-L) People’s War. Bojówki maoistowskie kontrolowały coraz większe obszary kraju. Władze stanowe nie potrafiły zatrzymać naksalitów dlatego w czerwcu 2004 roku rząd centralny rozpoczął rozmowy pokojowe z maoistami. Niepowodzenie rozmów pokojowych sprawiło, że mieszkańcy stanów w których obecni byli naksalici zaczęli walkę na własną rękę. W czerwcu 2005 w stanie Ćhattisgarh powstała Salwa Judum, czyli Marsz Pokoju, zorganizowane oddziały ludności lokalnej, która toczyła walkę zbrojną z maoistami. Jednym z twórców ruchu był Mahendra Karma. W 2006 roku według The Guardian w konflikcie zostało wysiedlonych 50 tys. osób. Organizacje humanitarne są bardzo zaniepokojone sytuacją w Indiach. Salva Judum wywołało wojnę totalną, w wyniku której od niemal trzech lat w Chhattisgarh płoną wioski, a dziesiątki tysięcy ludzi z dżungli dziś zasiedlają państwowe obozy dla uchodźców. Amnesty International i Human Rights Watch ujawniły, że w szeregach Salva Judum walczą dzieci, a oddziały torturują schwytanych przeciwników, pod bronią jest około 5 tysięcy żołnierzy. Ze względu na pogarszającą się sytuację w kraju we wrześniu 2005 roku w New Delhi odbywa się pierwsze spotkanie specjalnej rządowej komisji ds. naksalitów. Podczas jednego ze swoich przemówień w kwietniu 2006 roku premier Indii Manmohan Singh ogłosił, że naksalici są największym zagrożeniem dla bezpieczeństwa wewnętrznego Indii. 22 czerwca 2009 roku KPI (M-L) została zdelegalizowana i uznana za organizację terrorystyczną. We wrześniu 2009 roku podczas spotkania z szefami indyjskiej policji premier Singh powiedział: Konsekwentnie twierdzę, że lewicowi ekstremiści stanowią najpoważniejsze zagrożenie dla bezpieczeństwa wewnętrznego naszego kraju. Dyskutowaliśmy na ten temat przez ostatnie pięć lat i muszę uczciwie powiedzieć, że nie osiągnęliśmy takiego sukcesu jakiego oczekiwaliśmy.
Gdzie są naksalici?

Indie dzielą się na 626 dystryktów w prawie 200 naksalici działają najaktywniej w stanach: Andhra Pradesh, Bihar, Chhattisgarh, Jharkhand, Madhya Pradesh, Maharashtra, Orissa, Uttar Pradesh oraz w Zachodnim Bengalu. Na tych terenach mieszka około 400 mln ludzi. Tamil Nadu, Karnataka i Kerala to kolejne stany zagrożone działaniami maoistów. Władze każdego ze stanów prowadzą walkę z naksalitami. W Andhra Pradesh rząd stanowy prowadził negocjacje z maoistami w 2004 roku po ich załamaniu powstały oddziały wojskowe nie tylko sponsorowane przez rząd ale także przez kapitał prywatny. Podobnie sytuacja wygląda w stanie Jhaekhand. W Biharze narasta konflikt pomiędzy maositami a Ranvir Sena, czyli prywatną armią wysokiej kasty właścicieli ziemskich. Władze stanu Orissa masowo przesiedla ludność plemienną ze względu na podejrzenia o sympatyzowanie z naksalitami.
Ostatnie działania naksalitów
Naksalici znacznie zintensyfikowali swoje działania od 2005 roku. W październiku 2005 roku naksalici zaatakowali więzienie w Jehanabad w Biharze i uwolnili ponad 250 więźniów. W czerwcu 2007 roku odbył się dwudniowy protest przeciwko utworzeniom specjalnych stref ekonomicznych na terenach kontrolowanych przez naksalitów połączony z licznymi akcjami terrorystyczne, m.in. wysadzenie stacji kolejowych w Zachodnim Bengalu. 22 lutego 2008 roku maoiści zaatakowali posterunek policji w Najagar w stanie Orisa na północnym wschodzie Indii, zabili 20 oficerów, zranili 12 i zrabowali broń. Rząd centralny zorganizował operację odwetową. W walkach żołnierze zabili 20 rebeliantów. Maoiści są przeciwko jakimkolwiek formą usankcjonowanych form rządów dlatego też zawsze bojkotują wybory zarówno na szczeblu lokalnym jak i centralnym. W kwietniu 2009 roku podczas wyborów parlamentarnych w Indiach w wyniku działań zbrojnych naksalitów głównie na terenie wschodnich i centralnych Indii, zginęło prawie 100 osób. 15 lutego 2010 w Bengalu Zachodnim oddziały naksalitów zaatakowały obóz policji i zabili 24 funkcjonariuszy. 18 luty 2010 roku ponad 100 maoistów zaatakowało wioskę w Biharze i zabiło 11 osób. Niecałe dwa miesiące później, 4 kwietnia 2010 w stanie Orissie mina podłożona przez naksalitów zabiła 10 policjantów. Cztery dni później władze indyjskie potwierdziły, że 75 żołnierzy Centralnych Rezerwowych Sił Policyjnych (Central Reserve Police Force – CRPF) zginęło w pułapce zorganizowanej przez naksalitów w miejscowości Dantewada, w stanie Ćhattisgarh. W połowie maja 40 osób zginęło w zamachu bombowym na autobus przewożący policjantów i cywilów w środkowych także w stanie Ćhattisgarh. 28 maja naksalici wykoleili pociąg osobowy niedaleko miejscowości Sardiha (150 km na zachód od Kalkuty). W ataku terrorystycznym zginęło prawie 150 i drugie tyle zostało rannych.
Ofiary naksalitów

Dlaczego naksalici zagrażają gospodarce?
Obszary kontrolowalne przez naksalitów są jednymi z najbardziej zasobnych w rudę żelaza, węgla, wapnia i boksytu. Vedanta, Texas Powergen, koncerny stalowe Tata, Mittal, Posco są gotowe zainwestować nawet 30 mld USD w wydobycie tych surowców. Strajki organizowane przez maoistów powodują uciążliwe przestoje w pracy. Bardzo dużym zagrożeniem są także ataki terrorystyczne organizowane przez naksalitów takie jak wysadzanie fabryk, pociągów, autobusów. Bardzo ryzkowne są inwestycje na terenach gdzie zarówno rząd stanowy i centralny nie jest obecny. Ponadto chłopi i ludność plemienna, która mieszka na terenach kontrolowanych prze naksalitów nie ma odpowiedniego wykształcenia aby pracować koncernach, które są gotowe do podjęcia inwestycji.




