Wpis 7
- Pamiętnik z Indii
- maj 6, 2010
INDIE – TROCHĘ FAKTÓW
Trudno chyba o kraj bardziej zróżnicowany niż Indie.
Może to i truizm, ale jak pogodzić nędzę, gdy cały dobytek stanowi łach na grzbiecie i kubek na pożywienie z nieopisanym bogactwem kawałek dalej? Zapach wonności dedykowanych bóstwom i smród uryny rozkładającej się w południowym słońcu? Twarz czarna jak węgiel, że białe oczy aż straszą i albinos o twarzy spalonej słońcem? Ale twarzy o bardzo grubych rysach. Drapacze chmur i wspaniałe banki, a na ich tle rozwalające się tekturowe nory?
Zbyt wielkie kontrasty? Owszem, możemy mówić tylko o kraju niezapomnianych kolorów, dźwięków, smaków. Ale równocześnie jest to kraj pewnych ograniczeń higienicznych, by nie mówić otwarcie o brudzie czy czyhających chorobach.
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
||||
Nadmierne zaludnienie Indii prowadzi do coraz większej degradacji środowiska poprzez tony odpadów, zanieczyszczenia i użycie materiałów niedozwolonych. Spalanie opon na terenach slumsów ma zapewnić egzystencję, ale tym samym truje siedzących przy ogniu. Powszechny też jest widok osób myjących się, piorących i gotujących pożywienie przy pompach obok rynsztoków odprowadzających nieczystości.
Kilka migawek. Idę opłotkami nieopodal głównej ulicy New Delhi, wśród brudów i ścieków, a tam szukające psy i ptaki. Otwieram drzwi i wpadam w dywan grubości 20 cm! Po prostu tylne wejście do jednego z najlepszych hoteli w Indiach. A tak wyglądają miejsca, do których możni nie docierają. Żałuję, że tam nie zrobiłam zdjęć.
Przechodziłam przez skwerek, dosyć zakurzony, popołudnie, jestem zmęczona, dosyć brudna i marzę już tylko, by dotrzeć do hotelu i stanąć pod prysznicem. A tu podskakuje do mnie Hindus i zaczyna czyścić moje sandały (pierwotnie były brązowe) czarną pastą! Więc i moje stopy były czarne!!! Mówię, że nie chcę! A on dalej. Zaczynam mu tłumaczyć po angielsku, że naprawdę nie chcę. A on, że mam przecież brudne buty. Moja odpowiedź, że mają takie brudne ulice. I to taka rozmowa…
Ale jest też kilka pozytywów. Hotele w Delhi i większych miastach mają własne stacje uzdatniania wody, produkty wykorzystywane do przygotowania posiłków są poddawane badaniom w hotelowych laboratoriach. Wszystko po to, aby nie narazić gości na problemy żołądkowe, a siebie na utratę prestiżu. Choć w małych hotelikach czy restauracjach czasem nie wie się, co to jest deska do krojenia, do tego może służyć próg…
Można się wzdrygać, czy oburzać, że w takich warunkach można żyć. Ale nikt takiego życia sobie nie wybierał, tam się urodził, więc tam trwa. Bez perspektyw, a jedynie z wiarą w lepsze kolejne życie. Bo Hindusów dodatkowo kształtuje, a zarazem ogranicza ich religia oraz przeświadczenie o nieuchronności zdarzeń. Nas może irytować ta spolegliwość, czy brak waleczności o swoje. Więc pozostaje jedno – jeśli nie odpowiada nam taki model życia, wcale nie musimy zmuszać się do wyjazdu do Indii. Albo można też zadawać pytania, starać się poznać, nawet nie do końca akceptując. Wszak wszystko jest dla ludzi, szybko zapomina się o niedogodnościach (wszelkiego rodzaju) i zazwyczaj pozostają jedynie miłe wspomnienia…
Indie poukładane są „kolorystycznie”. Olbrzymie terytorium, zawiłości historii i lata kolonizacji przyczyniły się do niezwykłego melanżu etnicznego, językowego i kulturowego. Największa w świecie mieszanka ras reprezentuje pięć głównych typów – australoidalny, europeidalny, mongoloidalny, negroidalny i kaukaski. Ludność należy do różnych grup, gdyż kolejne fale najeźdźców i kolonizatorów osiedlając się, łączyły z lokalną ludnością.
Na północy dominują potomkowie Ariów, o całkiem jasnym obliczu. Im dalej na południe tym karnacja ludzi staje się ciemniejsza. Nawet małżeństwa starają się dobierać zgodnie z odcieniem skóry – zbyt wielka różnica może być traktowana jak mezalians.
Podobnie, choć oficjalnie różnice społeczne zostały zniesione po odzyskaniu niepodległości w 1947 roku, nadal funkcjonuje w społeczeństwie podział na kasty – grupy zamknięte w swoich kręgach, żeniące się między sobą. W niektórych rodzinach do dnia dzisiejszego obowiązuje reguła, że sprzeciwienie się tradycji i małżeństwo z osobą z innej kasty grozi zerwaniem kontaktów lub nawet wyklęciem. Mimo wyraźnego zapatrzenia „na zachód” nadal obowiązują ścisłe kanony zachowań. Młodzi w dalszym ciągu kojarzeni są przez ciotki-swatki czy biura matrymonialne. Para dobierana jest ściśle według horoskopów, ma to rokować szczęśliwe pożycie. Często nie patrzy się nawet na zdjęcia, zresztą zazwyczaj rodzice pierwsi przeglądają „ofertę”. W razie rozwodu można liczyć co najwyżej na litościwe spojrzenie. A potem pozostaje już tylko samotne życie, w tradycyjnym społeczeństwie nie ma raczej szans na powtórny mariaż. Choć w dobie masowej emigracji do Stanów słyszałam o małżeństwach, które przyjeżdżały do Indii do rodziny razem, a na co dzień nie utrzymywały kontaktu.
Nawet cudzoziemcy podlegają ostrym rygorom. Spędziłam kilka „sympatycznych” godzin w pokoju przeznaczonym dla pań w poczekalni dworcowej, jako że podobno osoby niezamężne płci obojga nie mogły siedzieć wspólnie. Nikogo nie interesowało, że jestem sama, w obcym mieście, obcym kraju i nie uznaję takich podziałów. Potem już obraliśmy „model”, że jeden z kolegów był moim mężem, a drugi bratem… Wszak w Indiach trzeba jakoś przeżyć!
Wiele z 28 stanów, które obecnie tworzą federację Indii jest większych niż większość krajów świata. Dziewięć stanów ma więcej niż 20 mln obywateli, trzy – populację powyżej 60 mln, cztery przekraczają 80 mln, jeden liczy ponad 180 mln ludzi. Stany te mogłoby stanowić osobne państwa, chociaż różnią się znacznie pod względem zasobów naturalnych, uprawnień administracyjnych, jak i osiągnięć gospodarczych. Dla porównania, pod koniec XX wieku było 26 stanów, z czego 8 liczyło po 20 mln, 3 po 60 mln, 2 po 80 mln oraz jeden – 150 mln. Liczba stanów zmienia się, z większych powstają kolejne. W 2000 roku ze stanu Madhya Pradesh wydzielono stan Chhattisgarh, ze stanu Uttar Pradesh wydzielono stan Uttaranchal, a ze stanu Bihar wydzielono stan Jharkhand. Pod względem powierzchni, największe stany porównywalne są do całych krajów Europy, np. Radżasthan jest większy niż Polska.
![]() |
Źródło: http://www.censusindia.gov.in/maps/State_Maps/maps.htm
Do najbogatszych należą stany północne: Pendżab ze średnim dochodem na jednego mieszkańca 544 USD w 1991 roku i Haryana (486 USD), zamieszkałe głównie przez Sikhów. Udział rolnictwa tych dwóch stanów w wypracowaniu PKB wynosił 51% i 48%, co znacznie przekraczało średnią kraju (ponad 32%). Istotna jest również duża liczebność populacji w miastach (odpowiednio 30% i 25%). Dalej plasuje się Maharashtra (446 USD), Gujarat (351 USD) oraz Tamil Nadu (324 USD). Do najbiedniejszych stanów należy Madhya Pradesh (244 USD), Uttar Pradesh (223 USD), Orissa (213 USD) i Bihar (161 USD).
Oprócz 18 języków, uznanych przez Konstytucję jako “Języki Indii” występuje ponad 700 dialektów. Sanskryt, którym mówili najeźdźcy – Ariowie, połączył się z rodzimym narzeczem Drawidów i dał początek nowym językom. Hindi, którego używa 45% populacji stał się językiem narodowym, a jako dodatkowy – w oficjalnej komunikacji zachowano angielski, narzucony podczas dwustuletniego władania Brytyjczyków. I praktycznie (i trochę ironicznie) jest to jedyny język, którym mogą porozumieć się Hindusi z różnych części kraju. Ja starałam się poznać trochę hindi oraz język kannada. Ubiegając się o pracę w innym stanie należy zdać egzamin ze znajomości języka tego obszaru. A w Indiach dosyć często migrują za pracą. Znajomy student wyjeżdżał do pracy aż 1600 km od domu.
A ponad wszystkim unoszą się bóstwa, ich portrety oplecione girlandami kwiatów ofiarnych i owiewane dymem z kadzideł. I święci mężowie krążący po ulicach, zbierający czy żebrzący o datki, odprawiający modły. Na przestrzeni wieków hinduizm ewaluował i narodził się buddyzm, sikhizm, dżinizm. Równolegle istnieje też islam i chrześcijaństwo, i wszystkie te religie starają się jakoś zgodnie żyć, choć historia przynosiła obrazy krwawych starć…
Choć panteon hinduskich bogów jest bardzo liczny, wszystko pochodzi od jednego Boga, który może przybierać różną postać: mężczyzny, kobiety czy nawet zwierzęcia.
![]() |
A ten Najwyższy, bezosobowy Byt wyobrażany jest tylko przez świętą zgłoskę OM.
Natomiast bogiem „dobrego początku” jest dobrotliwy Ganesz, tłuściutki dzieciaczek z głową słonia. Jego figurkę ofiarowuje się przy okazji wesela, chrzcin, na rozpoczęcie wszelkich działań. I ja też ofiarowuję go Państwu…


![lightbox[PIIG4]](https://piig-poland.org/wp-content/uploads/2010/05/Ofiarom_tsunami_small.jpg)
![Święta - dziewczynki lightbox[PIIG4]](https://piig-poland.org/wp-content/uploads/2010/05/Swieta_dziewczynki_small.jpg)
![Święta - tańczące dziewczynki lightbox[PIIG4]](https://piig-poland.org/wp-content/uploads/2010/05/Swieta_tanczace_dziewczynki_small.jpg)
![Sylwester - dekoracje lightbox[PIIG4]](https://piig-poland.org/wp-content/uploads/2010/05/Sylwester_dekoracja_small.jpg)
![Wesele Raja Gopal lightbox[PIIG4]](https://piig-poland.org/wp-content/uploads/2010/05/Wesele_Raja_Gopal_small.jpg)




